تبلیغات
تصویر فردا

تصویر فردا
مرجع سینمایی 
قالب وبلاگ
نویسندگان
نظر سنجی
به تصویر فردا امتیاز دهید.





گفتگو با علی عبدی پور
«علی عبدی پور» متولد 1350 و دانش آموخته کارگردانی سینما از دانشگاه هنر است. او بیش از ده سال است که بدلیل علاقه شخصی اش به موضوع دریا و آبزیان، عمده فعالیت حرفه ای خود را بر ساخت فیلم های مستند در زیر آب متمرکز کرده است. بدلیل کمبود نیروی متخصص در این زمینه در کشور او در کنار کارگردانی، عمده کار تصویر برداری کارهایش را نیز خودش انجام می دهد و به همین خاطر در این زمینه دارای تجربه های منحصر بفردی است. مستندهای زیر آب او - علی الخصوص فیلم های «قاتلین سرخ» و «راز مرگ دلفین ها» - جدا از جشنواره های داخلی در بسیاری از جشنواره های خارجی مانند جشنواره راپمی، جشنواره بین المللی بلگراد، جشنواره مسکو، جشنواره آمستردام و... برنده جایزه شده است. در ادامه گفتگوی سایت کادر با وی را در مورد تصویر بردای زیر آب می خوانید.
 

برای شما اولین تجربه کار در زیر آب چه زمانی بود؟

سال ۷۱ یا ۷۲ وقتی در دانشکده سینما تئاتر کارگردانی می خواندم، یکی از دوستانم که از بچه های شهرستان دیر در استان بوشهر به من گفت ما در آنجا مراسمی داریم که در آن کوسه صید می کنیم. من خیلی مشتاق شدم تا از این کار یک مستند بسازم اما نتوانستم. بعد از آن، طرحی را برای فیلم برداری زیرآب برای دانشکده نوشتم مدیر گروه دانشکده به ما گفت چنین چیزی امکان پذیر نیست و نمی شود آن را ساخت و تجهیزات خاص و حرفه ای می خواهد و در واقع خیلی من را دلسرد کرد ولی این برای من یک آرزویی بود که بالاخره بتوانم روزی با تجهیزات خیلی خوب بروم دریا و کارم را شروع کنم.

تا قبل از آن شما اصلاً شنا بلد بودید؟

من از ۷ سالگی شنا بلد بودم و از کودکی به آب خیلی علاقه داشتم و اصولاً علاقه به دریا از کودکی در من وجود داشت. اما وقتی بزرگتر شدم و خواستم کار فیلم سازی را شروع کنم ایده اش در ذهنم آمد که چرا ما هیچ فیلمی درباره زیرآب نداریم. فیلم های مختلفی از طبیعت و شهرها داریم ولی هیچ وقت هیچ فیلمی از زیرآب تولید نکردیم که برای من همیشه به عنوان یک دغدغه بود تا اینکه برای اولین بار در سال ۷۹ من برای ساخت یک فیلم مستند به قشم رفتم. در قشم یک سری فیلم گرفتیم منتها در ساحل. یعنی به اعماق نرفتیم چون در آن زمان هنوز امکانات کافی نداشتیم. آنجا از حلزون ها و صدف ها فیلمبرداری کردم اما در عمق کم و جاهایی که دید آب خوب بود توانستیم بدون اینکه زیر آب برویم با همین تجهیزات معمولی فیلم برداری کنیم. آن فیلم یکی دوسال بعد به عنوان بهترین فیلم مستند از لحاظ کارگردانی و فیلم برداری جایزه گرفت و انگیزه ای شد که کار را ادامه دهم. در سال ۸۳ فیلم دیگری در مورد دریاچه ارومیه ساختم. در آنجا بود که تصمیم گرفتم هر طور شده زیرآب دریاچه ارومیه را نشان دهم. هم خودم دوست داشتم ببینم و هم اینکه میخواستم فیلمی که برای دریاچه ارومیه کار می کنم فیلم کاملی باشد به همین منظور دوره های غواصی رو یاد گرفتم و همچنین دوره های تخصصی فیلم برداری زیر آب را نیز آموختم.
 
دوره تخصصی فیلم برداری زیرآب به چه صورت است؟

یک مرکز آموزشی PADI وجود دارد که بعد از اینکه دوره تخصصی غواصی را گذراندی می توانی در آن دوره های عکاسی و فیلم برداری زیر آب را نیز بگذرانی. منتها آن چیزی که ما در ایران دوره دیدیم خیلی برای شخص من کامل و قانع کننده و آموزنده نبود چون من غواصیم خیلی خوب بود و دوره تخصصی کامل آن را دیده بودم و مربی هم به من گفت که من چیز کامل تری ندارم که بخواهم به تو یاد بدهم. ضمن اینکه من فیلم برداری و کارگردانی خوانده بودم و مستندسازی بودم که می خواستم زیرآب بروم. بیشتر افرادی که در ایران این کار را کرده اند افرادی هستند که غواصند و از غواصی و آشنا شدن با دوربین فیلم برداری شروع به فیلم برداری زیر آب کرده اند. اما از رشته سینما کسی رو نداریم که درس سینما خوانده باشد و یا کار فیلم سازی انجام داده باشد و بعد به این فضا پا بگذارد.

در آن مقطع زمانی و برای فیلم برداری در دریاچه ارومیه چه تجهیزاتی در اختیار داشتید؟

در آن زمان من دوربین PD-150 داشتم و کیس زیرآب را اولین بار برای این دوربین گرفتیم که این اولین تجربه من بود.

عمق دریاچه ارومیه زیاد بود؟

نه عمق آن خیلی نیست اما ویژگی خیلی خاصی دارد که آن را منحصر به فرد کرده است. فکر می کنم تا الان هم کسی به این صورت فیلم برداری زیرآب را انجام نداده باشد. دریاچه ارومیه به دلیل شوری و نمک زیاد چگالی بالایی دارد به همین جهت برای پایین رفتن در آب باید سنگین شوی، من یادم می آید برای رفتن به زیرآب در دریاچه ارومیه ما ۴۸ کیلو وزنه به خودمان بستیم تا پایین برویم و خیلی کار خطرناکی بود. چون فشاری که به تو وارد می شود خیلی سنگین است. درست است که عمق آب بیشتر از ۷ متر نبود اما فشار آن بالا بود.

آن موقع هم فیلم دریاچه ارومیه اولین تجربه کاری ام بود که بعد از آن کارهای زیاد دیگری انجام دادم.

غواصی که کار فیلم برداری می کند علاوه بر توانایی های فیلم برداری به توانایی های جسمی ویژه ای هم نیاز دارد؟

۱۰۰ درصد. اول اینکه وقتی می خواهی غواصی کنی باید آموزش های کامل غواصی را دیده باشی بعد از آن کم کم باید مهارت پیدا کنی که بتوانی در آب خودت را متعادل نگه داری. یعنی اگر می خواهی برای کار در عمق ۲ متری مستقر باشی باید آنقدر توانایی داشته باشی که در همان عمق باقی بمانی. کاور شدن یعنی اینکه آنقدر تعادلت خوب باشد که در حین کار نه بالا بروی و نه پایین بیایی. چون وقتی در حال فیلم برداری هستی و سوژه ات در سطح ۲ متری است تو باید بتوانی هم سطح آن حرکت کنی که این عمل به مهارت غواصی احتیاج دارد. گذشته از این باید تو با علوم دریایی آشنایی باشی بدانی که جهت باد و جریان های آب به چه صورت هستند تا گرفتار نشوی. از طرف دیگر باید وضعیت جسمی بسیار خوبی داشته باشی یعنی سلامت گوش، چشم، سیستم عصبی و حتی دندان های سالم و ریه سالمی داشته باشی که اگر هر کدام از اینها ناقص باشند اذیت کننده است.
 

به عنوان مثال یکی از دوستان من که غواص بسیار خوبی نیز بود دندان سالمی نداشت و آنها را پر کرده بود. یک روز که در عمق ۱۸ متری بودیم ناگهان دیدیم با سرعت به سمت سطح حرکت کرد بعد که علت را جویا شدیم متوجه شدیم جیوه دندان پر کرده اش بر اثر فشار آب درآمده بود. یا اگر ریه سالمی نداشته باشید اگر در عمق زیاد شنا کنی آسیب جدی به بدن وارد می شود یا اگر سطح بینایی خوبی نداشته باشید با مشکل مواجه می شوید چرا که نمی توانید اجسام را درست ببینید و فوکوس کنید و فوکوس هایتان اشتباه از آب در می آید. بنابراین داشتن جسم خوب لازمه این کار است. بعد از داشتن این توانایی ها می رسید به نقطه ای که چطور باید فیلم برداری کنی. باید مثل یک راننده خیلی خوب باشی که وقتی در حال فیلم برداری هستی دیگر به غواصی فکر نکنی و خیالت از بابت آن راحت باشد. لازمه این توانایی این است که غواص خیلی خوبی باشی و دانشت در این زمینه بالا باشد و طوری در دریا شنا کنی که موجودات دریا را نترسانی چون وارد زیستگاه آنها شده ای باید بتوانی خیلی آرام و نرم وارد دنیای آنها بشوی و آنها تو را بپذیرند.

یعنی به نوعی کاری غریزی است؟

هرکسی می خواهد مستندی با موضوع طبیعت بسازد باید نسبت به آن حیوان و یا گیاه و یا موجودات آن زیستگاه غریزه قوی ای داشته باشی تا بتواند با آنها ارتباط برقرار کند. اگر آنها احساس ناخوشایندی نسبت به حضور تو داشته باشند یا رفتاری نشان دهی که آنها بترسند، یا به سمتت حمله می کنند و یا از تو فرار می کنند. بستگی دارد که چه واکنشی نشان دهند و تو در چه موقعیتی قرار داشته باشی. من یادم می آید یک روز در میان ماهیانی به نام «باراکودا» گیر افتاده بودم. در آن روز اصلا قرار نبود من از «باراکودا» فیلم برداری کنم در حال فیلمبرداری کردن از خرده شدن یک سری از ماهیان ساروی بودم که ناگهان متوجه شدم یک گله بزرگ از ماهیان «باراکودا» که جثه بعضی از آنها تا ۲ متر نیز می رسید و دندان های خیلی تیزی هم دارند به سمتم می آیند. این ماهی ها می توانند گاز بگیرند و گوشت بدن را بکنند. نزدیک ۸۰ الی ۱۰۰ ماهی باراکودا را در چند دقیقه در اطرافم دیدم دور تا دور من حلقه زدند و مثل یک طعمه با من برخورد کردند. نزدیک من شدند تا بهم حمله کنند ولی من تلاش می کردم تا به آنها بفهمانم که طعمه شان نیستم و خیلی آرام از دستشان فرار کرد و بالا آمدم. چون اگر حرکت سریعی انجام می دادم و یک واکنشی نشان می دادم که ترس من را نشان می داد آنها به من حمله می کردند. در دریا اگر موجودی بترسد از خودش هورمون و یا عرقی ترشح می کند و ماهیان دارای گیرنده های قوی بویایی هستند که متوجه می شوند تو ترسیدی و طعمه شان هستی اینکه تو به خودت مسلط باشی و خودت را نبازی و کارت را انجام بدهی خیلی مهم است. من در آنجا ریسک بزرگی کردم و در میان ماهیان ماندم که نتیجه آن گرفتن پلان های بسیار جالبی شد که تا حالا هیچ وقت از این مدل فیلم برداری در ایران انجام نشده بود. در این فیلم گله باراکودا را نشان می دهد که به غواص حمله می کنند و دور تا دور او می چرخند. این حس غریزی خیلی آموزش دادنی نیست البته می توانی با شناخت و یا مطالعه بر روی رفتارشناسی حیوانات و ماهی ها بر آنها مسلط شوی. باید بدانی که اگر در این موقعیت قرار گرفتی چه کار کنی باید بدانی که به عنوان مثال یک کوسه چه طور به طعمه اش نزدیک می شود و چه جوری حمله می کند اگر این را بدانی شاید بتوانی بدون اینکه خودت را به خطر بیندازی کارهای خوبی انجام دهی.

وقتی تو به زیستگاه ماهیان و موجوداتی که تو را ندیده و نشناخته اند می روی این غریزه به تو کمک می کند که نه آسیب ببینی و بتوانی کارت را انجام دهی. زمانی که با دلفین ها قرار است کار کنی باید بدانی که دلفین ها خیلی باهوش هستند و فوق العاده آدم را ارزیابی می کنند که چه طور موجودی هستی چون آن ها هم پستاندار هستند و هوششان به انسان ها نزدیک است حتی برخی از دانشمندان می گویند که از انسان ها نیز باهوش تر هستند. آنقدر نزدیک تو می آیند و به اطرافت می چرخند تا ببینند چه واکنشی نشان می دهی اگر با آنها دوست شوی و نترسی به سمتت می آیند ولی اگر احساس ترس کنند اذیتت می کنند و با دمشان تو را می زنند. داشتن این غریزه برای فردی که زیر آب کار می کند خیلی مهم است.
 

در خارج از ایران آموزش فیلم برداری زیر آب شامل چه چیزهایی می شود؟

جدا از مباحث جسمی و غواصی نکته ای که برای فیلمبرداری زیر آب به آن پرداخته می شود آموزش فیزیک دریا است. یک مسأله ای وجود دارد ‪و آن این است که هر چه قدر به عمق بیشتری می روی رنگ ها از بین می روند یعنی به عنوان مثال در عمق ۱۰ متر رنگ قرمز را به طور کامل از دست می دهی بعد رنگ سبز و بعد از آن آبی چرک باقی می ماند و در نهایت در عمق ۴۰ متری هیچ رنگی باقی نمی ماند. یک بار در عمق ۳۰ متری بودم که دستم با چیزی برخورد کرده بود و آسیب دیده بود دستکش نداشتم. بعد دیدم یک لکه سیاه بر روی دستم وجود دارد که هر چقدر پاک می کردم از بین نمی رفت بعد متوجه شدم دستم در حال خونریزی است. وقتی می خواهی در این محیط کار کنی باید با فیزیک دریا به طور کامل آشنا باشی که این موارد در کلاس های آموزشی خارج از ایران تدریس می شود. مهارت های حرکتی، اینکه در زیرآب سوژه را چه طور دنبال کنی و حرکت نرم داشته باشی از جمله مواردی است که در کلاس های آموزشی خارج از ایران تدریس می شود.

عمیق ترین عمقی که تاکنون به آنجا رفته اید چند متری بوده است؟

تا ۴۶ متری به زیر آب رفته ام.

فیلم هایی که در کل دنیا از اعماق دریا گرفته شده تا چه عمقی پیش رفته است؟

اگر بخواهی با زیر دریایی این کار را انجام دهی متفاوت است. جیمز کامرون برای ساخت مستند تایتانیک تا عمق ۴ هزار متری هم رفت. با تجهیزات زیر دریایی مخصوصی که برای این کار تهیه شده بود رفتند و کشتی تایتانیک را در عمق ۴ هزار متری پیدا کردند. الان تجهیزات زیردریایی ای که وجود دارد تا عمق ۱۰ هزار متری نیز رفته است.دره ماریانا عمیق ترین نقطه اقیانوس آرام و عمیق ترین نقطه دریاست. اما غواص هایی که الان در حال فعالیت هستند تا عمق ۸۰ متر زیر دریا رفته اند و فیلم برداری هم می کنند منتها این کار تجهیزات بسیار ویژه ای طلب می کند و نوع هوایی که استفاده می شود با هوای معمولی ما متفاوت است. تا عمق ۵۰ متر ما با هوای معمولی می رویم ولی بعد از آن از گازهای مخلوط استفاده می شود و ترکیبات این گازها با یکدیگر متفاوت است‫. اکنون دستگاه هایی آمده با نام Rebreather یا دوباره تنفسی که این امکان را می دهد که تا عمق ۸۰ متری بدون اینکه حبابی ایجاد کنی و یا به کپسول هوای خاصی احتیاج داشته باشی بروید.
 
وقتی در عمق زیاد می روی با مشکل بزرگ حل شدن مقدار زیادی نیتروژن در خونت برخورد می کنی چون در آن حالت تو بازدم انجام ندادی‫. این نیتروژن که در خونت باقی می ماند وقتی می خواهی بالا بیایی کم کم به حباب های گاز تبدیل می شود. چون وقتی بالا می آیی فشار آب کمتر می شود و این حباب ها بزرگتر می شوند‫. اینجاست که اتفاقات بد غواصی رخ می دهد‫. اگر استانداردهای لازم برای بالا آمدن رعایت نشود ممکن است آمبولی هوا رخ دهد و ریه شخص غواص بترکد و یا مویرگ های مغز پاره شود. باید بیایی به محدوده هایی که به آنSafety stop یا توقف گاه های ایمنی گویند. باید بر اساس آن مقدار عمقی که رفتی میزان توقف در این پناهگاه ها را محاسبه کنی. مثلا در عمق ۶ متری یک ربع ساعت توقف می کنی‫. بعد به عمق سه متری که رسیدی ۲۰ دقیقه هم آنجا توقف می کنی. ممکن است گاهی پیش بیاید که غواص ۳۵ دقیقه فقط توقف داشته است. آن دستگاه ها که کمک کننده است این میزان توقف را کم می کنند و ضمن اینکه به تو اجازه می دهند به کمک گازهای مخلوط موجود در آن به عمق بیشتری بروی‫.

‫.ولی به شکل نرمال تا ۸۰ متر می توان رفت و کار کرد‫. بعضی از کوسه ها مثل کوسه های کله چکشی در عمق ۵۰ متری وجود دارند و زیستگاه اصلی آنها آنجاست و در حال حاضر در معرض انقراض هستند ولی در فیلم های ۱۰ سال پیش از این کوسه ها فیلم گرفته شده است‫.

پس به نظر شما در حال حاضر مشکل اجرای این کار در ایران یکی آموزش و دیگری تجهیزات است...

مشکل دیگر این است که خود آموزش غواصی نیز در ایران تا عمق ۴۰ متر است کسانی که می خواهند برای غواصی در عمق بیش از ۴۰ متر همراه با گازهای مخلوط کار کنند برایشان امکان پذیر نیست زیرا که هنوز دستگاه ها و مدرس های حرفه ای برای این کار وجود ندارد. ‫از طرف دیگر باید یک مجموعه ای از امکانات برای این کار فراهم باشد ما هنوز یک پزشک متخصصی که به طور حرفه ای در زمینه بیماری های غواصی کار کرده باشد در داخل کشور نداریم.

بیماریهایی که برای گوش،ریه واستخوان اتفاق می افتد حتی بعضی از غواصان شرایط استاندارد را در غواصی رعایت نمی کنند که همین باعث می شود به مرور مبتلا به رعشه، جذب نیتروژن در مفاصل پهن مثل زانو و لگن شوند که استخوان درد شدیدی دارند. یا سیستم عصبی شان آسیب ببیند اینها درمان خوبی نمی شوند زیرا که پزشک متخصص این امور وجود ندارد‫.

خود من سال گذشته برای کار در منطقه مرجانی تا عمق ۴۵ متری رفتیم داشتیم با اسکوتر کار می کردیم، استاندارد اسکوتر این است که تا عمق ۶۰ متری کار می کند که تا عمق ۳۰ متری هم با آن کار کرده بودیم و جوابگو بود. در عمق ۴۵ متری که رفتیم اسکوتر از کار افتاد در آنجا ما تقلای زیادی کردیم تا آن را راه بیندازیم. خیلی اشتباه است که در زیر آب تقلای زیادی بکنی. ناگهان ایکوتر به کار افتاد و خاموش نشد تجهیزات بسیاری روی این سیستم بسته شده بود که بسیار هم گران قیمت بود و با اتصالی ای که برای آن رخ داده بود دیگر امکان خاموش کردن اسکوتر وجود نداشت ناچار شدیم. دستگاه را مهار کنیم که همین کار انرژی زیادی از من گرفت که ناگهان متوجه شدم هوای من در عمق ۱۶ متری تمام شده است و هوای دیگری برای بالا رسیدن ندارم و به سختی تنفس می کردم همین اتفاق باعث شد فشار زیادی به ریه من وارد شود. وقتی به پزشکان زیادی مراجعه کردم هیچ کدام از آنها دلیل مشکل من را نفهمیدند و مدتی می گذشت که به سختی نفس می کشیدم تا یکی از پزشکان متخصص ریه به من گفت که ریه هایت آسیب دیده اند و دارویی را به من داد که استفاده کنم. اما وقتی خارج از ایران رفتم تشخیص دادند که ریه من سالم است‫ و اصلا نیازی به آن داروها نبوده. تشخیص اشتباه پزشک اولیه تا ۲ ماه من را از زندگی ساقط کرده بود زیرا که آن داروها به طور کامل اشتباه بود‫.
 

این عمق غواصی به استثنا فیلم برداری استفاده صنعتی نیز دارد؟

بله ‫. چاه های نفت ما در عمق های زیاد است‫.

در ایران برای استخراج نفت از غواص خارجی استفاده می شود؟

نه غواص های ایرانی این کار را انجام می دهند اما غواص ها بیشتر از یک شناورهای مخصوص استفاده می کنند که قبل از اینکه غواص به عمق زیاد برود در اتاق فشار می رود. فشار هوای موجود دراین اتاق معادل با فشار آن عمقی است که غواص می خواهد به آن برود. مثلا اگر در عمق ۵۰ متری اگر می رود فشار آنجا را در این اتاق فشار اعمال می کنند و غواص طی روزها و هفته ها در همانجا زندگی می کنند و امور روزانه همچون خوردن و خوابیدن و حمام کردن را انجام می دهد و از این فضا نباید بیرون بیاید در غیر این صورت آسیب می بیند و جانش را از دست می دهد‫. این گونه غواص ها سیستم تنفسی متفاوتی دارند و با کپسول به اعماق نمی روند و اصطلاحا از سیستم تغذیه از سطح استفاده می کنند که هوا روی قایق است که از طریق شلنگ های هوایی که به آن وصل است یه یک کلاهک که بر روی سر غواص قرار دارد می رسد. غواص از آن طریق می تواند هم با سطح صحبت کند هم هوایش را تأمین کند‫.

فیلم بردارها نمی توانند از این تجهیزات استفاده کنند؟

نه چون سیستم غواصی صنعتی که متصل به شلنگ است با کار ما متفاوت است خیلی از غواص ها خیلی ماهر هستند اما هیچ وقت نمی توانند مثل ما این کار را انجام دهند و فیلم برداری کنند‫. آنها حرکت خاصی ندارند‫. در یک نقطه خاص کار می کنند‫.

فرد دیگری قبل از شما نبوده که ازش تجربه بگیری؟

هیچ کس نبود که به من تجربه هایش را بگوید و حتی اینکه چطور دوربینم را برای زیرآب بردن آماده کنم و همه این ها را با مطالعه و حضور در جشنواره های خارج از ایران و آشنایی با فیلم سازان زیرآب دیگر کسب کردم.

حتی نوع کپسول هوایی که با خودت می بری در نوع فیلم برداری موثر است مثلا اگر کپسول هوایی که داریم جنسش از استیل یا فولاد باشد یک تأثیری دارد و اگر آلومینیومی باشد تأثیر دیگر دارد. خود این ها هم در عمقی که می خواهی بروی و سوژه ای که می خواهی بر روی آن کار کنی مهم است‫. یا در مورد زیرآب باید دانش فیلتر داشته باشی‫. در خلیج فارس آب همیشه آبی نیست و بیشتر وقتها سبز است بنابراین باید فیلتر Green Correction مخصوص آب های سبز استفاده کنی‫. این آشنایی به فیلترها کم است‫.
 

در حال حاضر به غیر از کیس ضدآب که دور دوربین قرار می گیرد و مانع نفوذ آب به دوربین می شود چه تجهیزات شاخص دیگری برای فیلم برداری زیرآب نیاز است؟

وسایلی برای این کار نیاز است شامل دوربین های خیلی کوچک یاPOV camera دوربین هایی است که هم ممکن است به خود غواص وصل شوند که از سطح یک نفر می تواند کنترل کند و یک رکوردر دارد‫. یک سری دوربین های دیگر که تازه وارد بازار شده مثل Go Pro که اینها حتی می توانند روی سر غواص و یا روی بازوی غواص نصب شوند‫. که اینها فقط تصاویرwide می گیرند و لنزشان ثابت است‫. یک سری لوازم حرکتی مثل اسکوتر نیاز است که مثل جت اسکی یا موتور است‫. در واقع یک وسیله کشنده است که غواص می تواند با استفاده از موتور این وسیله خودش را بکشد‫. درسالهای اخیر به دلیل اینکه اسکوتر های خوبی ساخته شده که هم قدرت مانور خوب و هم استحکام خوبی دارند دوربین های فیلم برداری زیرآب و تجهیزات را بر روی آن نصب کنند که می توان از طریق آن پلان های خیلی خوب و چشم نوازی گرفت‫. همان طور که در سطح آب انواع نورها از جمله هالوژن و LEDنیاز داریم زیر آب هم به همین ها نیاز داریم با کلوین های مختلف از کلوین ۳۲۰۰تا ۷۵۰۰ داریم‫. این بستگی دارد از نظر زیبایی شناسی بخواهی از چه میزان نور استفاده کنی . مثلا من خودم ترجیح می دهم با نور ۵ هزار کار کنم‫. یه وقتهایی ممکن است دسترسی به نور کلوین مناسب با حجم انبوه نداشت باشم آن وقت باید وایت بالانس را با ۶۵۰۰ کار کنی‫. این از نظر زیبایی شنایی در کیفیت تصویر موثر است‫. الان بیشتر گرایش برای استفاده از نورهای LEDاست چون باتری کوچک تری دارد و در عوض حجم نور خوبی می دهد‫ و سبک تر است. یک سری نورهای دیگری وجود دارد که به آن HIDمی گویند و کم کم در حال منسوخ شدن است که این سری از نورها متمرکز هستند مثل هالوژن نور را به صورت متمرکز ساطع می کند که اینها هم حتما باید کیس های مختص به خودش را برای زیرآب داشته باشد‫. اگر قرار باشد کیسی تا عمق ۸۰ متر برود نورش هم باید توانایی رفتن تا این عمق را داشته باشد‫ که بتوانند با هم متناسب باشند.

یک گروه فیلم برداری زیرآب از چند نفر تشکیل شده است و اساسا این افراد برای انجام چه کاری شما را همراهی می کنند؟

شما وقتی می خواهی غواصی کنی حتما باید دو نفره باشی بخصوص زمانهایی که قرار است به عمق بیشتری بروی. چون ممکن است دچار حادثه بشوی. ما در دریا مستی ناشی از نیتروژن داریم که اصطلاحا به آن نارکوسایس و یا مستی دریا می گویند. وقتی به عمق می روی نیتروژن جذب بصل النخاع می شود و مانع از جذب اکسیژن می شود و همان حالتی مثل مستی الکل به غواص دست می دهد که هشیاری تان را از دست خواهید داد.در این حالت دیگر اختیار خودت را از دست می دهی که بسیار خطرناک است. حضور یک نفر دیگر در کنارت ضروری است. جدا از این ممکن است در تور ماهیگیری گیر کنی یا ماهی ای به تو حمله کند. خود من یکبار که در اعماق بودم پایم با «توتیا» برخورد کرد و خارهای آن در پایم فرو رفت در همانجا از هوش رفتم که دوستانم زیر آب خارها را از پایم بیرون آوردند.

یا ممکن است دچار هیجان یا اضطراب شوی و هوای کپسولت تمام شود برای همین نیاز است که از هوای کپسول فردی که همراهت هست استفاده کنی تا خودت را به یک نقطه ایمن برسانی. از طرف دیگر ممکن است شما بخواهی بر روی سوژه ای کار کنی که احتیاج به دستیار داری یعنی حضور یک غواص دیگر به تو کمک می کند که یک سری از مقیاس ها را پیدا کنی یا می خواهی یک جانوری را به دوربین نزدیک کنی و برای این کار نیاز داری به آن غذا بدهی فرد همراه این کار را انجام خواهد داد.

من در کار جدیدم مجبور بودم که با سه دوربین فیلمبرداری کنم. به این ترتیب که یک دوربین فقط تصاویر واید را می گرفت و دوربین دیگر زوم بود و دوربین دیگر فقط ماکرو را فیلم برداری می کرد.

ما بدلیل عمق هر بار که به درون آب می رفتیم تنها می توانستیم ۲۰ دقیقه تصویر بگیریم. در عمق هم فوکوس گرفتن کار ساده ای نیست بنابراین نیاز داشتیم که در این زمان کوتاه تنوع پلان داشته باشیم که بتوانیم فضا و موضوعات بیشتری را پوشش دهیم.

گذشته از آن هم باید فرد دیگری روی قایق و سطح آب باشد که کارهای فنی را انجام دهد. جلیقه، کپسول هوا را آماده کند و لحظه ای که می خواهی بیایی بالا تجهیزات شما را بگیرد و کمک کند. آماده کردن یک گروه فیلم برداری زیرآب کار سختی است. چون آدمی که هم غواص خوب و هم فیلم بردار خیلی خوبی باشد خیلی کم است.

در بحث های اصلاح رنگ و نرم افزارهایی که وجود دارد دیگر خیلی نیاز نیست که برای فیلترها زمان بگذاری و در مرحله Post productionمی توانی رنگ ها را اصلاح کنی این برای زیرآب هم استفاده می شود؟

بله اما باید این را در نظر داشته باشی که تطابق دادن پلان ها کار خیلی سختی است به خصوص وقتی که قرار است با چند دوربین کار کنی‫. گذشته از این که بافت پلان ها با هم متفاوت است‫. در این حالت مجبوری دو یا سه سنسور متفاوت و دو نوع دوربین متفاوت را به هم نزدیک کنی‫. همیشه این نکته هست که سعی کنید بهترین پلان ها را سر صحنه بگیرید‫.

این مشکلات در زیر آب خیلی وسیع می شود‫. هر روز که زیر آب می روی وقتی برمی گردی باید لوازمت را بشویی. کیس را آب شیرین بشویی تا نمک آن برود و همه وسایل را گریس کاری بکنی‫. انقدر گریس کاری مهم است که اگر یک تار مو گریس نخورده باقی بماند تمام کار شما خراب می شود‫. چون در آب همین باعث نفوذ آب می شود‫. در جایی که زندگی می کنی و تجهیزاتت در آنجا قرار دارد باید مکان تمیزی باشد و در آنجا گرد و غبار و خاک و پرز نباشد چون بر روی گریس ها می نشینند و کار را خراب می کنند‫.
 

برای استفاده از دوربین SLR زیر آب با مشکل فوکوس کشیدن چه طور کنار آمدید؟

در قیلم جدیدم با دوربینSLR کار کردم. در آن با لنز واید ۱۴ پلان داریم که با این لنز مشکل فوکوس نداشتیم. اما وقتی از لنز 100 ماکرو استفاده کردیم به مشکل فوفکوس برخوردیم. برای این کار مجبور شدیم از سه پایه مخصوص زیرآب استفاده کنیم‫. که برخی پلان را که خیلی کلوزآپ و ماکرو هستند با سه پایه بگیرم که لرزه کمتری داشته باشیم. کار بسیار سختی است چون چشم هایت باید بسیار دقیق باشد چون تصویر را با واسطه می بینی یعنی حجم زیادی آب بین چشم شما و مانیتور دوربین قرار دارد‫.

در این سالهایی که کار کردید چقدر از تجهیزاتتان از بین رفته است؟

در این سالهای اخیر خیلی آسیب دیدیم یکی از علت هایش این است که در ایران حتی یک شناور استاندارد غواصی هم نداریم‫ .مجبور شدیم به مکانی برای غواصی برویم که در آنجا شناور استاندارد غواصی وجود نداشت مجبور شدیم با قایق ماهیگیری برویم‫. در یک غواصی ما ۴۵۰۰ دلار از نورمان را از دست دادیم‫. به خاطر اینکه دوربین برگشت و نور زیر کیس قرار گرفت و چون فشار بسیار کمی به آن وارد شده بود از حالت آب بندی خارج شد و آب داخل آن رفت‫. من شاید تا به امروز ۱۲ هزار دلار از تجهیزاتم از دست رفته است‫. اگر ما شناور مناسب داشتیم تقریبا این آسیب ها را نمی دیدیم‫.چون در حمل و نقل لوازم باید خیلی دقت کنی چون کوچکترین بی احتیاطی در حمل تجهیزات باعث می شود که دوربین آسیب ببیند که این مشکلات برای کار روی آب هیچ وقت وجود ندارد‫. روی آب حتی در هوای ابری یا بارانی هم می توان کار کرد‫. در روی آب محدودیت تنفس ندارید حتی تا روزی ۱۰ ساعت هم می توانید در آن مکان فیلم برداری کنید ولی در زیرآب محدودیت غواصی دارید نهایتا در یک روز دو یا سه بار می توانی غواصی کنی‫. در محدوده زمانی ۲ تا ۳ ساعت باید کاری کنی که خوب در بیاید این دوساعت مفید هم نیست زیرا از زمانی که پایین می روی زمان غواصی حساب می شود تا بالا بیایی‫.

با توجه به این مشکلات در ایران خیلی ارزش زحمات و فضای تولید برای این کار زیاد نیست؟ چرا این کار را انجام می دهید؟

این کار ناشناخته است.برای خود من که شخصا آدم ماجراجو و کنجکاوی هستم جذاب است و هر بار که می روم چیزهای جدیدی یاد می گیرم که از نظر روحی خیلی برای من خوب است. در دانشگاه علوم دریایی که می روم و واکنش بچه ها و اساتید را می بینم خیلی مشتاق تر می شوم که این کار را بیشتر ادامه دهم زیرا که واقعا هیچ کار اساسی در این زمینه انجام نشده است. شاید در مورد جنگل فیلم داشته باشیم اما در مورد زیرآب این اتفاق نیفتاده است. از زمانیکه من این کار را شروع کردم و فیلم هایم در تلویزیون دیده شد افراد زیادی برای همیاری من در این راه با من تماس می گیرند که مشتاق هستند.

و حرف آخر...

باید در دانشگاه ها و مراکز آموزشی برای بچه هایی که فیلم سازی می خوانند این مباحث مطرح شود‫. در دانشکده ما اصلا هیچ مباحثی برای فیلم برداری زیر آب نداشتیم‫. اخیرا برای هنرجویان صداوسیما دوره های خیلی کوتاهی قرار است برگزار کنند . باید کتب آموزشی ترجمه شود و سازمان هایی که توانایی دارند باید این کار را انجام دهند و تسهیل کنند و یا از افرادی که تجربه دارند استفاده کنند‫. از آن طرف هم باید امکان ورود تجهیزات حرفه ای و غواصی فراهم باشد که افرادی که می خواهند این کار را انجام دهند از بابت تجهیزات خیالشان راحت باشد‫. از طرف دیگر لازم است که برای این مهارت هزینه شود چند سال پیش هم به برخی مراکز من پیشنهاد دادم که متأسفانه استقبال نشد‫. برای تهیه تجهیزات من شخصا مجبور شدم همه را تهیه کنم زیرا که امکان اجاره آن در داخل کشور فراهم نیست اما در خارج از ایران به این صورت نیست‫.سازمان های دولتی و یا بخش خصوص باید تجهیزات را وارد کنند و در اختیار علاقه مندان قرار دهند‫.




طبقه بندی: کارگاه فیلمبرداری،
[ سه شنبه 31 اردیبهشت 1392 ] [ 12:32 ب.ظ ] [ احمد فیاضی ]
.: Weblog Themes By Pichak :.

درباره وبلاگ


مطالب مفید از سینما. مرجع سینمایی،

آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
امکانات وب





Powered by WebGozar

  • تبلیغات متنی
  • قالب میهن بلاگ
  • ضایعات